Julia Borner, certyfikowana bibliotekarka – kierownik szkolnych centrów multimedialnych w Bibliotece Miejskiej w Gütersloh
Doświadczenie zawodowe i ścieżka kariery.
Biblioteki zawsze fascynowały mnie jako miejsca inspiracji. Korzystam z nich, odkąd pamiętam. Żadna inna instytucja nie może służyć rozwojowi osobistemu w tak spersonalizowany sposób jak biblioteki, czy to w szkole, czy w pracy, do nauki hobby, poszerzania horyzontów, czy czegokolwiek innego. Fakt, że wiedza w bibliotekach jest fizycznie obecna, a nie tylko w bazach danych czy na nośnikach danych, wciąż mnie fascynuje, mimo że zasoby bibliotek publicznych znacząco się zmieniają, a ich znaczenie maleje. Fakt, że biblioteki oferują dostęp do fantastycznych zasobów online, jest prawdopodobnie czymś, o czym zbyt mało osób wie.
Po ukończeniu liceum studiowałem bibliotekoznawstwo w Wyższej Szkole Zawodowej w Kolonii. Zarówno kierunek studiów, jak i uczelnia mają teraz inne nazwy. Pracuję w Bibliotece Miejskiej w Gütersloh, gdzie zajmowałem różne stanowiska. Początkowo zajmowałem się public relations, później bardziej tradycyjną pracą redakcyjną. Od 2018 roku kieruję zespołem szkolnego centrum multimedialnego w bibliotece miejskiej. Z sześcioma współpracownikami i łącznie 4,5 etatu, zarządzamy siedmioma bibliotekami szkolnymi, od szkół specjalnych po szkoły średnie.
Hier mehr über die Stadtbibliothek Gütersloh erfahren.
Bildnachweis Beitragsbild Julia Borner: © Stadtbibliothek Gütersloh
Doświadczenia osobiste.
Praca w bibliotece szkolnej znacząco różni się od pracy w bibliotece publicznej. Widuje się czytelników znacznie częściej (często codziennie) i lepiej ich poznaje. Czasami rozwija się relacja oparta na zaufaniu, po części dlatego, że nie jesteśmy częścią kadry pedagogicznej i jesteśmy postrzegani jako osoby neutralne. Towarzyszymy dzieciom od 10. do 16. lub 18. roku życia, obserwując, jak rozwijają się w wszechstronne jednostki.
Wir haben ein digitales Leseförderungsprojekt entworfen, www.next-level-lesen.de. Dort können die Schülerinnen und Schüler, ähnlich wie bei Antolin, ihre gelesenen Bücher eintragen. Die EDV im Hintergrund errechnet über eine Schnittstelle mit unserer EDV die Höhe des Bücherstapels und macht ihn mithilfe eines Referenzbildes sichtbar. Und da die Kinder auch sehen können, wie ihr gemeinsamer Klassen- und Schulstapel wächst, sind sie stolz auf ihre gemeinsame Leseleistung und reden mehr über Bücher. Für viele ist es auch ein Anreiz, möglichst schnell ins nächste Level aufzusteigen. Lehrerinnen und Lehrer können einen gesonderten Zugang erhalten um zu sehen, wer aus ihrer Klasse vielleicht gerade einen Motivationsimpuls braucht. Mit Next Level möchten wir möglichst viele Kinder und Jugendliche über den berüchtigten Leseknick begleiten und vor allem die Kinder ans Lesen heranführen, die von ihren Eltern nicht die nötige Hilfe erhalten (können).
Unsere Evaluation hat gezeigt, dass durch Next Level einige Nicht-Leser:innen mit schwierigen Start-Voraussetzungen tatsächlich zu regelmäßigen Leser:innen geworden sind. Das ist schön zu sehen!.
Znaczenie i wartość dodana.
Biblioteki szkolne wnoszą znaczący wkład w rozwój edukacyjny uczniów. Badanie Colorado Study z USA pokazuje, że uczniowie mający dostęp do dobrej biblioteki szkolnej osiągają o około 20% lepsze wyniki w testach niż uczniowie mający jedynie słabą (lub niemającą) bibliotekę szkolną. Obecnie promowanie czytelnictwa stanowi istotny problem. Co czwarta klasa potrafi czytać jedynie bardzo proste teksty, poruszające tematy, które już znają. Profesjonalnie zarządzane biblioteki szkolne mogą wnieść istotny wkład w ten proces, pod warunkiem, że administratorzy szkół dadzą im taką możliwość.
Zalecenia.
Bibliotheken sind mehr denn je bunte Orte der Kommunikation, Information, des Austausches und der Inspiration. Wer es mag, mit und für Menschen zu arbeiten, auch einmal vor einer Gruppe von Menschen zu sprechen und sich für das lebenslange Lernen begeistert, ist in einer öffentlichen Bibliothek sehr gut aufgehoben.
Mir liegen besonders die Schulbibliotheken am Herzen und ich wünsche mir, dass es dort zukünftig viel mehr Fachpersonal gibt als heute. Der Reiz ist, dass man eine überschaubare Bibliothek als One-Person-Library führt und alle anfallenden Arbeiten von der Erwerbung über die Etatverwaltung und (schulinterne) Öffentlichkeitsarbeit bis hin zu Veranstaltungen mit Klassen selbst durchführt. Das ist sehr abwechslungsreich, erfordert viel Flexibilität und Einfallsreichtum und ist sehr erfüllend!
Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że staże są ważne dla uzyskania realistycznego obrazu przyszłej pracy, ale mogą również stanowić bezpośredni fundament pod tę przyszłą pracę. Kilku moich kolegów zdobyło pracę dzięki stażom w trakcie studiów.
Welche spezifischen Fähigkeiten oder Qualitäten sind wichtig, um erfolgreich in diesem Berufsfeld zu sein? Kommunikationsfähigkeit, Offenheit, Kreativität, Interesse an Menschen, Lernbereitschaft.
Welche Rolle spielen Teamarbeit und Kommunikation in der täglichen Arbeit? Eine große! In unserem Team leitet je eine Kollegin eine Schulmediothek, das heißt wir sehen einander nur zu Teamsitzungen. Dennoch versuchen wir, möglichst viel voneinander zu lernen und gemeinsame Projekte zu realisieren (z. B. Next Level, Gütersloher Jugendbuchpreis). Jede Kollegin ist darüber hinaus noch eng in ihr jeweiliges System Schule eingebunden. Kommunikation über die verschiedensten Kanäle nimmt einen großen Teil unserer Arbeit ein. Zum Glück gibt es inzwischen Cloud-Lösungen, um das Arbeiten an verschiedenen Standorten zu erleichtern!
Rozwój i perspektywy na przyszłość.
Mam szczerą nadzieję, że więcej niemieckich landów przyjmie model strukturalnego wsparcia dla bibliotek szkolnych, na przykład poprzez wyspecjalizowane ośrodki. Tam, gdzie został on już wdrożony, biblioteki szkolne, często zatrudniające wolontariuszy lub zaangażowanych nauczycieli, otrzymują profesjonalne wsparcie i praktyczną pomoc, na przykład w postaci programów promocji czytelnictwa, wspólnych zasobów online i tym podobnych. Niestety, konkretne przepisy dotyczące bibliotek szkolnych obowiązują obecnie tylko w kilku landach.
Chciałbym, aby dla nas, jako społeczeństwa, pojawiły się regulacje prawne dotyczące bibliotek szkolnych na poziomie państwowym. W niemal wszystkich krajach europejskich biblioteki szkolne nie są wyjątkiem, lecz regułą, często zatrudniającą wykwalifikowany personel. W Niemczech sytuacja jest odwrotna: zdecydowana większość bibliotek szkolnych jest prowadzona przez wolontariuszy, dysponuje niewielkim budżetem, zarządza przestarzałymi zbiorami i nie otrzymuje żadnego dofinansowania. Badania PISA, między innymi, wykazują związek między dobrze wyposażonymi szkołami (bibliotekami szkolnymi) a dobrymi wynikami w nauce. Szkoda, że biblioteki szkolne w tym kraju funkcjonują tak marginalnie.
Biblioteki tętnią życiem bardziej niż kiedykolwiek – to miejsca komunikacji, informacji, wymiany i inspiracji. Każdy, kto lubi pracować z ludźmi i dla ludzi, przemawiać przed grupą i pasjonuje się uczeniem się przez całe życie, znajdzie w bibliotece publicznej idealne miejsce.